Materiaalkeuze, chemische bestendigheid en levensduur in de praktijk
Het juiste slangmateriaal is het meest kritische keuze bij een peristaltische pomp. De slang is het enige onderdeel dat in direct contact komt met de te verpompen vloeistof. Een verkeerde keuze leidt tot vroegtijdige slijtage, lekkage, of zelfs verontreiniging van het medium. Dit artikel helpt u de juiste keuze te maken op basis van uw toepassing.
⏱ ca. 6 minuten leestijd
Bij een peristaltische pomp knijpen roterende rollen of schoenen de slang continu samen en laten hem weer los. De vloeistof wordt vooruitgeduwd door deze golfbeweging. Dit mechanisme betekent dat de slang voortdurend wordt vervormd: elasticiteit, slijtvastheid en chemische bestendigheid zijn daarmee geen bijzaak, maar de kern van pompkeuze.
De slanglevensduur hangt af van vier factoren:
| Materiaal | Voordelen | Nadelen | Typische toepassing |
| Siliconen | Zeer flexibel, biocompatibel, breed temperatuurbereik | Relatief korte levensduur bij hoge pompsnelheden | Farmacie, biotech, voedingsmiddelen, laboratorium |
| PharMed BPT | Lange levensduur, lage gasdoorlaatbaarheid, biocompatibel | Hogere aanschafprijs | Continue dosering, medische toepassingen, biotech |
| Norprene | Zeer slijtvast, uitzonderlijk lange levensduur | Beperkter chemisch bestand dan sommige alternatieven | Industriele toepassingen, koelwater, algemeen gebruik |
| Santoprene (TPV) | Goede prijs-kwaliteitverhouding, slijtvast | Niet voor alle agressieve chemicalieen | Dosering van algemene industriele vloeistoffen |
| Viton (FKM) | Uitstekende bestendigheid tegen oplosmiddelen en hoge temperaturen | Minder flexibel, hogere slijtage in peristaltische pompkop | Oplosmiddelen, olien, brandstoffen, chemische industrie |
| Tygon (diverse typen) | Breed leverbaar in applicatiespecifieke varianten | Eigenschappen verschillen sterk per type | Laboratorium, voedingsmiddelen, chemie |
| EPDM | Goed bestand tegen zuren en logen, goede UV-bestendigheid | Niet geschikt voor olien en koolwaterstoffen | Waterbehandeling, zuren en basen |
| PVC | Voordelig, transparant | Beperkte chemische bestendigheid, korte levensduur | Licht industriele toepassingen, eenmalig gebruik |
De chemische samenstelling van de te verpompen vloeistof is de eerste en meest doorslaggevende factor bij de slangkeuze. Hieronder vindt u de meest voorkomende combinaties:
Voor zuiver water, buffers en waterige oplossingen zijn siliconen, Norprene en Santoprene allemaal geschikte opties. Norprene heeft de langste levensduur bij continue bewerking. Siliconen is de voorkeurskeuze wanneer biocompatibiliteit vereist is.
De keuze hangt sterk af van de concentratie en de temperatuur. Viton is bestand tegen geconcentreerde zuren en veel oplosmiddelen. EPDM presteert goed bij verdunde zuren en logen. Natriumhypochloriet (bleekwater) vraagt om Santoprene of een specifieke Tygon-variant. Controleer altijd de chemische bestendigheidstabel van de fabrikant voor uw specifieke combinatie van concentratie en temperatuur.
Gebruik uitsluitend FDA-gecertificeerde of food-grade slangmaterialen. Siliconen (food-grade) en Tygon Food zijn de standaardkeuzes. PharMed BPT is een goede optie wanneer een langere levensduur en lage extractie vereist zijn.
Vrijwel uitsluitend Viton (FKM) is bestand tegen apolaire oplosmiddelen zoals tolueen, xyleen, aceton en MEK. Controleer per oplosmiddel de temperatuur- en concentratiegrenzen. Siliconen en Norprene zijn niet geschikt voor deze toepassingen.
PharMed BPT is de eerste keuze vanwege de gecertificeerde biocompatibiliteit, de lage gasdoorlaatbaarheid en de lange levensduur. Siliconen is een goede tweede optie voor minder veeleisende toepassingen. Beide materialen zijn USP Class VI gecertificeerd voor gebruik in gereguleerde omgevingen.
Om de juiste slang te selecteren, heeft uw leverancier de volgende informatie nodig. Hoe nauwkeuriger u deze opgeeft, hoe beter de aanbeveling:
| Parameter | Waarom het belangrijk is |
| Medium (chemische samenstelling) | Bepaalt chemische bestendigheid; zonder deze informatie is geen verantwoorde aanbeveling mogelijk |
| Gewenste flowrate (ml/min of l/uur) | Bepaalt binnendiameter van de slang samen met het toerental van de pomp |
| Maximale werkdruk | Hogere druk verkort de levensduur; dikkere wanden zijn nodig bij hogere drukken |
| Bedrijfstemperatuur (min/max) | Elk materiaal heeft een maximale gebruikstemperatuur; vergeet ook reinigingstemperaturen niet |
| Pomptype en pompkopmodel | Slangen zijn vaak specifiek voor een pompkopdiameter; verkeerde maatvoering leidt tot slip |
| Gewenste levensduur | Continue versus intermitterend gebruik verschilt sterk in slijtagepatroon |
Naast het materiaaltype bepalen hardheid en geometrie in grote mate hoe de slang presteert in de pompkop.
Shore A hardheid: Een zachtere slang (lage Shore A-waarde) sluit beter af tegen de pompkoprotor en levert nauwkeurigere dosering. Een hardere slang is slijtvaster maar vereist meer klemkracht. In de meeste peristaltische pompen is een Shore A-hardheid tussen 50 en 65 optimaal.
Wanddikte: Een dikkere wand kan hogere drukken weerstaan, maar vraagt meer aandrijfkracht en vermindert de doorlaatbaarheid. Te dunne wanden kunnen inzakken bij vacuumtoepassingen. Volg altijd de aanbeveling van de pompfabrikant voor wanddikte en binnendiameter.
Praktijktip: onderdompelingstest
Twijfelt u of een slangmateriaal bestand is tegen uw medium? Knip een stuk slang van 4 tot 5 cm, doorsnij het en dompel de helft 48 uur onder in de vloeistof. Is er geen zichtbare aantasting, kleurverandering of volumeverandering? Dan is het materiaal in principe geschikt voor uw toepassing. Test bij de hoogste gebruikstemperatuur voor het meest representatieve resultaat
De slang is het enige verbruiksonderdeel van een peristaltische pomp. Regelmatige inspectie en tijdige vervanging voorkomen ongeplande stilstand en productcontaminatie. Let op de volgende signalen:
Let op bij continue toepassingen
Bij 24/7 pompen kan de levensduur van een siliconenslang terugvallen tot enkele weken. PharMed BPT en Norprene zijn in dat geval de juiste keuze voor een langere servicetermijn en lagere totale onderhoudskosten.
