Gaslekkage detecteren kan op twee fundamenteel verschillende manieren: via een chemische gassensor die de aanwezigheid van het gas in de lucht meet, of via een flowmonitor die een afwijking in de gasstroom signaleert. Beide methoden hebben hun eigen toepassingsgebied. De keuze hangt af van het gas, de installatie en de vereiste responstijd. De onderstaande video van ChemTec legt het verschil helder uit.
⏱ ca. 4 minuten leestijd
Gaslek detectie als begrip dekt twee technisch verschillende aanpakken. Een chemische gassensor reageert op de concentratie van een specifiek gas in de omgevingslucht. Een flowmonitor bewaakt de gasstroom in een leiding en geeft een signaal zodra de flow buiten het ingestelde bereik valt. Beide detecteren een gaslek, maar op een ander moment en vanuit een ander perspectief.
Detecteert gas nadat het al ontsnapt is en zich in de omgeving verspreidt. Reageert op concentratie in de lucht.
Geschikt als veiligheidslaag voor brandbare, giftige of verstikkende gassen waarbij aanwezigheid in de omgeving gevaarlijk is.
Werkt onafhankelijk van het leidingwerk en is daardoor ook effectief bij diffuse of moeilijk te lokaliseren lekken.
Detecteert een lek via een onverwachte stijging of daling van de flow in de leiding, nog voordat gas de omgeving bereikt.
Geschikt als procesbeveiliging bij gecontroleerde gasleidingen, koelkringen, analytische instrumenten en proceslijnen.
Geeft ook alarm bij te lage flow (verstopping, afsluiter dicht) en bij te hoge flow (leidingbreuk, aansluiting los).
Wanneer gebruik je beide tegelijk?
In kritieke systemen zijn beide lagen zinvol. De flowmonitor detecteert afwijkingen in de leiding direct en automatisch. De chemische gassensor fungeert als vangnet voor gas dat toch ontsnapt, of als veiligheidslaag voor het personeel. In halfgeleiderproductie, laboratoria en waterstofinstallaties is deze gecombineerde aanpak gebruikelijk.
Een flowmonitor is bijzonder effectief in situaties waar het gaslek zich voordoet in een gesloten leidingcircuit en de flow meetbaar verandert. De ChemTec FAV, LCA en CCM-serie zijn instelbare flowmonitors die een schakeluitgang geven zodra de flow boven of onder het ingestelde setpoint komt. Dat setpoint is verstelbaar zonder gereedschap, wat ze flexibel inzetbaar maakt in systemen met wisselende procesparameters.
| Situatie | Geschikte aanpak |
|---|---|
| Gesloten leiding, flow meetbaar | Flowmonitor (ChemTec FAV, LCA, CCM) |
| Brandbaar of giftig gas, omgevingsveiligheid | Chemische gassensor, aangevuld met flowmonitor |
| Ultra-high purity gas (halfgeleider, lab) | ChemTec LPH-serie (niet-instelbaar, voor UHP-gas) |
| Groot lek dat direct stroom onderbreekt | Excess Flow Valve (EFV) als automatische beveiliging |
| Geleidelijk lek, kleine afwijking over tijd | Flowmonitor met logging of PLC-koppeling |
| Diffuus lek, moeilijk te lokaliseren | Chemische omgevingssensor |
Een EFV is geen flowmonitor
Een excess flow valve (EFV) reageert automatisch en mechanisch op een plotselinge overshooting van de maximale flow, bijvoorbeeld bij een leidingbreuk, door de flow direct af te sluiten. Een flowmonitor geeft een signaal maar sluit niet zelf af. Voor volledige beveiliging combineert u een flowmonitor voor continue bewaking met een EFV als automatische noodstop bij calamiteiten.
ChemTec produceert al sinds 1968 flowmonitors, flowmeters en excess flow valves in eigen beheer in de VS. Alle producten worden ontworpen, geproduceerd en getest in de eigen fabriek in Deerfield Beach, Florida. Het assortiment richt zich specifiek op low-flow toepassingen voor gassen en vloeistoffen in analytische, medische, halfgeleider- en industriële omgevingen.
| Serie | Type | Typische toepassing |
|---|---|---|
| FAV Series | Instelbare flowmonitor | Processtromen, koelsystemen, brandbeveiliging, analytische instrumenten |
| LCA Series | Instelbare flowmonitor | Machinesmering, koelsystemen, waterbehandeling |
| CCM Series | Instelbare flowmonitor | Corrosieve en niet-corrosieve gassen en vloeistoffen, inline configuratie |
| LPH Series | Niet-instelbare flowmonitor | Ultra-high purity gas, halfgeleiderproductie, cleanrooms |
| EFV / HPEFV | Excess flow valve | Automatische afsluiting bij leidingbreuk of calamiteit |
ChemTec flowmonitors en excess flow valves bij Inacom
Het volledige ChemTec-assortiment is verkrijgbaar via Inacom voor de Nederlandse markt. Inacom levert advies over de juiste serieskeuze, het setpoint-bereik en de materiaalkeuze voor uw specifiek gas en procesomgeving. Maatwerk en niet-standaard uitvoeringen zijn via ChemTec op aanvraag beschikbaar.
Meer weten?
Bekijk ook de kennisbanksectie Flowbewaking en flowbeveiliging voor uitgebreidere artikelen over flowmonitoring in halfgeleiderproductie en het verschil tussen flowbewaking en flowbeveiliging als twee complementaire lagen in een veilig processysteem.
